บทความ
ภาษีหลักของร้านค้าและ SME
VAT หัก ณ ที่จ่าย และภาษีนิติบุคคล
คำตอบสั้น: ร้านค้าและ SME ที่จดทะเบียน VAT เรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% และชำระ ภาษีขาย − ภาษีซื้อ ด้วยแบบ ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป เมื่อจ่ายค่าบริการให้นิติบุคคลตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไปต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% แล้วยื่น ภ.ง.ด.53 ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย ส่วนภาษีเงินได้นิติบุคคลของ SME ได้รับยกเว้นกำไรสุทธิ 300,000 บาทแรก เสีย 15% สำหรับส่วนที่เกินจนถึง 3 ล้านบาท และ 20% สำหรับส่วนที่เกิน 3 ล้านบาท
ภาษีหลักที่ธุรกิจไทยต้องรู้
ร้านค้าและ SME ต้องดูแลภาษี 3 ประเภทหลักเป็นประจำ การบันทึกให้ถูกตั้งแต่ต้นทางช่วยให้ไม่พลาดกำหนดยื่นและไม่ต้องแก้แบบภายหลัง
| ประเภทภาษี | อัตราหลัก | การยื่นแบบ |
|---|---|---|
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | 7% | ทุกเดือน ด้วยแบบ ภ.พ.30 |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย | 1–5% ตามประเภทเงินได้ | เดือนที่มีการจ่าย ด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล | 20% (SME ใช้อัตราขั้นบันได) | ปีละ 2 ครั้ง ด้วยแบบ ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 |
การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)
ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการมีรายรับเกินกว่า 1,800,000 บาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม จัดทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มียอดขาย
อัตราตามประมวลรัษฎากรมาตรา 80 คือ 10% แต่ พ.ร.ฎ. ว่าด้วยการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 807) ลดเหลือ 6.3% และเมื่อรวมภาษีท้องถิ่นแล้วเป็น 7% ใช้ถึง 30 ก.ย. 2570
- ภาษีขาย คือภาษีที่ผู้ประกอบการเรียกเก็บจากการขายสินค้าหรือให้บริการ
- ภาษีซื้อ คือภาษีที่ผู้ประกอบการจ่ายให้ผู้ขายหรือผู้ให้บริการที่จดทะเบียน VAT เมื่อซื้อเพื่อใช้ในกิจการ
- VAT ที่ต้องชำระ = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ ถ้าภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ส่วนต่างขอคืนเป็นเงินสดหรือนำไปเครดิตภาษีได้ (มาตรา 82/3)
ตัวอย่างการคำนวณ VAT รายเดือน
| รายการเดือนมกราคม | มูลค่าก่อน VAT (บาท) | VAT 7% (บาท) |
|---|---|---|
| ขายสินค้า (ภาษีขาย) | 1,000,000 | 70,000 |
| ซื้อวัตถุดิบ (ภาษีซื้อ) | 600,000 | 42,000 |
| ค่าใช้จ่ายอื่นที่มีใบกำกับภาษี (ภาษีซื้อ) | 100,000 | 7,000 |
VAT ที่ต้องชำระ = 70,000 − (42,000 + 7,000) = 21,000 บาท ยื่นพร้อมแบบ ภ.พ.30 ของเดือนมกราคม
ภาษีซื้อต้องห้ามที่พบบ่อย
ภาษีซื้อบางประเภทนำมาหักไม่ได้ตามมาตรา 82/5 และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 42 ตัวอย่างที่พบบ่อย ได้แก่
- ภาษีซื้อจากรายจ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการประกอบกิจการ
- ภาษีซื้อจากรายจ่ายเพื่อการรับรอง
- ภาษีซื้อเกี่ยวกับรถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน เว้นแต่กิจการขายหรือให้เช่ารถยนต์
- ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อ
- ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ไม่มีสิทธิออก
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
เมื่อกิจการจ่ายเงินได้บางประเภท ผู้จ่ายต้องหักภาษีไว้ นำส่งกรมสรรพากร และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้รับเงิน จ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้แบบ ภ.ง.ด.3 จ่ายให้นิติบุคคลใช้แบบ ภ.ง.ด.53 เกณฑ์ 1,000 บาทดูจากยอดจ่ายรวมตามสัญญา ไม่ใช่ยอดแต่ละงวด
| ประเภทเงินได้ที่จ่ายให้นิติบุคคล | อัตราหัก ณ ที่จ่าย |
|---|---|
| ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ และค่าวิชาชีพ | 3% |
| ค่าเช่า | 5% |
| ค่าโฆษณา | 2% |
| ค่าขนส่ง | 1% |
อัตราสำหรับผู้รับเงินที่เป็นบุคคลธรรมดาและเงินได้ประเภทอื่นดูได้ที่ คู่มือภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับ SME
บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเสียภาษีจากกำไรสุทธิ กิจการ SME ที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาท ได้อัตราขั้นบันได
| กำไรสุทธิ | SME | บริษัททั่วไป |
|---|---|---|
| 0 – 300,000 บาท | ยกเว้น | 20% |
| 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% | 20% |
| ส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท | 20% | 20% |
ตัวอย่าง: SME มีกำไรสุทธิ 1,000,000 บาท ไม่เสียภาษีสำหรับ 300,000 บาทแรก และเสีย 15% สำหรับอีก 700,000 บาท รวมภาษี 105,000 บาท
ปฏิทินยื่นภาษีสำหรับ SME
| แบบ | ใช้สำหรับ | กำหนดยื่น |
|---|---|---|
| ภ.พ.30 | ภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตถึงวันที่ 23) |
| ภ.ง.ด.3 | หัก ณ ที่จ่ายจากเงินได้ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา | ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตถึงวันที่ 15) |
| ภ.ง.ด.53 | หัก ณ ที่จ่ายจากเงินได้ที่จ่ายให้นิติบุคคล | ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตถึงวันที่ 15) |
| ภ.ง.ด.51 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งรอบบัญชี | ภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของ 6 เดือนแรกของรอบบัญชี |
| ภ.ง.ด.50 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี | ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบบัญชี |
การขยายเวลาเมื่อยื่นทางอินเทอร์เน็ตเป็นไปตามประกาศกระทรวงการคลัง สำหรับแบบที่ครบกำหนดยื่นระหว่าง 1 ก.พ. 2567 ถึง 31 ม.ค. 2570 ดูวันที่จริงแต่ละเดือนได้ที่ ปฏิทินภาษี
เทคนิคจัดการภาษีอย่างถูกกฎหมาย
- เก็บใบกำกับภาษีซื้อให้ครบ และตรวจชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีให้ถูกต้องก่อนบันทึก
- แยกค่าใช้จ่ายส่วนตัวออกจากค่าใช้จ่ายของกิจการตั้งแต่ต้น
- กระทบยอดรายงานภาษีซื้อและภาษีขายกับยอดขายจริงก่อนยื่นทุกเดือน
- เก็บรายงานและเอกสารภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี (มาตรา 87/3)
สิ่งที่ต้องระวัง
- ไม่นำภาษีซื้อที่ไม่เกี่ยวกับกิจการมาหัก
- ไม่ใช้ใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ไม่มีสิทธิออก
- เกณฑ์หัก ณ ที่จ่าย 1,000 บาทดูยอดรวมตามสัญญา แม้จ่ายเป็นหลายงวดที่แต่ละงวดไม่ถึง 1,000 บาท
- ยื่นแบบและชำระภาษีให้ทันกำหนด เพื่อหลีกเลี่ยงเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
VAT ที่ต้องชำระแต่ละเดือนคำนวณอย่างไร
VAT ที่ต้องชำระ = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ ภาษีขายคือภาษีที่เรียกเก็บจากการขายสินค้าหรือให้บริการ ภาษีซื้อคือภาษีที่จ่ายเมื่อซื้อสินค้าหรือบริการเพื่อใช้ในกิจการ ถ้าภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ส่วนต่างขอคืนเป็นเงินสดหรือนำไปเครดิตภาษีได้ตามมาตรา 82/3 แล้วยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
ภาษีเงินได้นิติบุคคลของ SME อัตราเท่าไร
บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาท เสียภาษีแบบขั้นบันได กำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาทได้รับยกเว้น ส่วนที่ 300,001–3,000,000 บาทเสีย 15% และส่วนที่เกิน 3,000,000 บาทเสีย 20% ส่วนบริษัททั่วไปเสีย 20% ของกำไรสุทธิ
จ่ายค่าบริการให้บริษัทต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์
ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ และค่าวิชาชีพที่จ่ายให้นิติบุคคลหัก 3% เมื่อยอดจ่ายรวมตามสัญญาตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป แล้วยื่น ภ.ง.ด.53 ส่วนค่าเช่าหัก 5% ค่าโฆษณา 2% และค่าขนส่ง 1%
ต้องยื่น ภ.พ.30 และ ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 ภายในวันที่เท่าไร
ภ.พ.30 ยื่นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 ยื่นภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต ประกาศกระทรวงการคลังขยายเวลาให้อีก 8 วัน (ภ.พ.30 ถึงวันที่ 23 และ ภ.ง.ด.3/53 ถึงวันที่ 15) สำหรับแบบที่ครบกำหนดยื่นระหว่าง 1 ก.พ. 2567 ถึง 31 ม.ค. 2570
กิจการต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อไร
ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการมีรายรับเกินกว่า 1,800,000 บาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อจดแล้วต้องจัดทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มียอดขาย
แหล่งที่มา
- กรมสรรพากร — ภาษีที่เกี่ยวข้อง (จดทะเบียน VAT, ภ.ง.ด.50/51, อัตราภาษีนิติบุคคล SME) — ปรับปรุงล่าสุด 3 กรกฎาคม 2560
- กรมสรรพากร — พ.ร.ฎ. ว่าด้วยการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 807) — 20 สิงหาคม 2569
- กรมสรรพากร — การลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นอัตราร้อยละ 7 — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — รายการพระราชกฤษฎีกา (การลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล SME) — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 80–82 (รวมมาตรา 82/3 และ 82/5) — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 42 (ภาษีซื้อต้องห้าม) — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 87–90 (การยื่นแบบและเก็บรักษาเอกสาร) — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — คู่มือภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 — พิมพ์ พฤศจิกายน 2559
- กระทรวงการคลัง — ประกาศขยายเวลายื่นแบบทางอินเทอร์เน็ต — 12 มกราคม 2567
ทีมงานเปิดตรวจทุกแหล่งเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ข้อมูลอาจเปลี่ยนภายหลัง โปรดตรวจกับหน่วยงานต้นทางก่อนตัดสินใจ