บทความ
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร?
เจ้าของกิจการต้องรู้อะไรบ้าง
คู่มือฉบับเข้าใจง่าย อัตราเท่าไร ใครต้องหัก เมื่อไรต้องนำส่ง พร้อมตัวอย่างจริงที่ใช้ได้ทันที
คำตอบสั้น: ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีที่ผู้จ่ายเงินหักไว้ตอนจ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับ จ่ายให้บุคคลธรรมดายื่น ภ.ง.ด.3 จ่ายให้นิติบุคคลยื่น ภ.ง.ด.53 ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตขยายเป็นภายใน 15 วัน (สำหรับแบบที่ครบกำหนดยื่นตั้งแต่ 1 ก.พ. 2567 ถึง 31 ม.ค. 2570) อัตราที่พบบ่อยคือ ค่าเช่า 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของ 3% ค่าโฆษณา 2% ค่าขนส่ง 1% และถ้าจ่ายเงินแล้วนำส่งภาษีผ่านระบบ e-Withholding Tax ระหว่าง 1 ม.ค. 2569 ถึง 31 ธ.ค. 2570 อัตรา 5%, 3% และ 2% ลดเหลือ 1%
สำคัญ! ถ้าคุณจ่ายเงินให้ผู้รับเหมา ฟรีแลนซ์ หรือบริษัทอื่น แล้วไม่หักภาษี ณ ที่จ่าย คุณอาจถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ต้องรู้และทำให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น
"จ้างช่างมาซ่อมแอร์ จ่ายเงินไป 5,000 บาท ต้องหักภาษีด้วยเหรอ?" คำถามแบบนี้เจ้าของกิจการเจอบ่อยมาก และหลายคนยังสับสนว่า ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) คืออะไร ต้องหักเมื่อไร อัตราเท่าไร บทความนี้จะอธิบายทุกอย่างให้เข้าใจง่ายที่สุด
หลักการภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีที่ผู้จ่ายเงินต้อง "หักไว้" จากยอดที่จ่ายให้ผู้รับเงิน แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับเงิน เปรียบเหมือนคุณเป็น "ตัวแทนเก็บภาษี" ให้รัฐบาลนั่นเอง
พูดง่ายๆ คือ: เมื่อคุณจ่ายเงินค่าจ้าง ค่าบริการ หรือค่าเช่าให้คนอื่น คุณต้องหักภาษีไว้ส่วนหนึ่ง ตามอัตราที่กฎหมายกำหนด แล้วนำเงินส่วนที่หักไว้นั้นไปส่งสรรพากรภายใน 7 วัน นับจากวันสิ้นเดือนที่จ่าย
ตัวอย่างให้เข้าใจง่าย
- คุณจ้างฟรีแลนซ์ออกแบบเว็บไซต์ ค่าจ้าง 10,000 บาท
- หัก ณ ที่จ่าย 3% = 300 บาท
- จ่ายจริงให้ฟรีแลนซ์ = 9,700 บาท
- นำส่งสรรพากร = 300 บาท (ภายใน 7 วัน หลังสิ้นเดือน)
ฟรีแลนซ์จะได้ "หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)" เป็นหลักฐานว่าถูกหักภาษีไว้แล้ว เพื่อนำภาษีที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีเงินได้ปลายปี (ไม่ใช่รายการลดหย่อน)
อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่พบบ่อย
อัตราการหักภาษีขึ้นอยู่กับประเภทของเงินที่จ่าย นี่คืออัตราที่เจ้าของกิจการ SME เจอบ่อยที่สุด:
| ประเภทเงินได้ | อัตราหัก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ค่าจ้างทำของ | 3% | จ้างช่างซ่อม, จ้างผลิตสินค้า, จ้างทำป้าย |
| ค่าบริการ | 3% | ค่าที่ปรึกษา, ค่าออกแบบ, ค่าบริการทำความสะอาด |
| ค่าเช่า | 5% | เช่าออฟฟิศ, เช่าพื้นที่ขายของ, เช่ารถ |
| ค่าโฆษณา | 2% | จ่ายค่าลงโฆษณาในสื่อ, ค่าจ้างทำโฆษณา |
| ค่าขนส่ง | 1% | บริการขนส่งสินค้า, ค่ารถส่งของ |
| ค่าประกันภัย | 1% | จ่ายเบี้ยประกันภัยให้บริษัทประกัน |
| ดอกเบี้ย | 1% | ดอกเบี้ยจ่ายให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลในไทย (ถ้าจ่ายให้บุคคลธรรมดา อัตราหัก 15%) |
| เงินปันผล | 10% | จ่ายปันผลให้ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดา |
หมายเหตุ: อัตราข้างต้นเป็นอัตราทั่วไปสำหรับกรณีผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลในประเทศ กรณีจ่ายให้บริษัทต่างประเทศ อัตราอาจแตกต่าง ควรปรึกษานักบัญชีเพิ่มเติม
อัตราแยกตามผู้รับ: บุคคลธรรมดา กับ นิติบุคคล
ตามคู่มือภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากร อัตราที่พบบ่อยเมื่อผู้รับอยู่ในประเทศเป็นดังนี้
| ประเภทเงินได้ | ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.3) | ผู้รับเป็นนิติบุคคล (ภ.ง.ด.53) |
|---|---|---|
| ค่าเช่าทรัพย์สิน เช่น อาคาร บ้าน โรงเรือน | 5% | 5% |
| ค่าวิชาชีพอิสระ (กฎหมาย การประกอบโรคศิลปะ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี ประณีตศิลปกรรม) | 3% | 3% |
| ค่าจ้างทำของ | 3% | 3% |
| ค่าบริการ (ไม่รวมค่าบริการโรงแรม ภัตตาคาร และค่าเบี้ยประกันชีวิต) | 3% | 3% |
| ค่าโฆษณา | 2% | 2% |
| ค่าขนส่ง (ไม่รวมค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ) | 1% | 1% |
| เงินรางวัลจากการประกวด แข่งขัน ชิงโชค | 5% | 5% |
e-Withholding Tax: หัก 1% ถึง 31 ธ.ค. 2570
กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 63 ก วันที่ 9 ตุลาคม 2569 กำหนดว่า การจ่ายเงินได้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 ที่ผู้จ่ายนำส่งภาษีด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้หักภาษีในอัตราร้อยละ 1 สำหรับเงินได้ที่กฎกระทรวงระบุ เช่น ค่าเช่าทรัพย์สิน ค่าจ้างทำของ ค่าโฆษณา และค่าบริการ (ไม่รวมค่าบริการโรงแรม ภัตตาคาร และค่าเบี้ยประกันชีวิต)
กรมสรรพากรแถลงขยายมาตรการนี้ใน ปชส. 14/2569 (16 มิถุนายน 2569) ว่าอัตราร้อยละ 5, 3 และ 2 ลดเหลือร้อยละ 1 เมื่อจ่ายเงินได้ผ่านระบบ e-Withholding Tax
เมื่อนำส่งผ่านระบบนี้ หลักฐานจากระบบใช้แทนได้ และไม่ต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 20) ลงวันที่ 17 กรกฎาคม 2563
ใครต้องหัก? ใครถูกหัก?
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายมี 2 ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งสองฝ่ายมีหน้าที่ต่างกัน:
ผู้จ่ายเงิน (ผู้หัก)
- บริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือบุคคลธรรมดาที่จ่ายเงินได้
- มีหน้าที่หักภาษีไว้จากยอดที่จ่าย
- ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ผู้รับ
- นำส่งภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากรภายในกำหนด
ผู้รับเงิน (ผู้ถูกหัก)
- บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่ได้รับค่าจ้าง ค่าบริการ ฯลฯ
- ถูกหักภาษีจากยอดรับ แต่ไม่ได้เสียภาษีเพิ่ม
- ได้รับหนังสือรับรองฯ เพื่อใช้เป็นเครดิตภาษี
- นำภาษีที่ถูกหักไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายปลายปี
ภ.ง.ด.3 vs ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร?
แบบยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายมี 2 แบบหลัก ขึ้นอยู่กับว่าผู้รับเงินเป็นใคร:
ภ.ง.ด.3
ใช้เมื่อจ่ายเงินให้ บุคคลธรรมดา
- จ้างฟรีแลนซ์ออกแบบ
- จ้างช่างมาซ่อมแอร์
- จ่ายค่าเช่าให้เจ้าของตึก (บุคคล)
- จ่ายค่าจ้างช่างภาพ
ภ.ง.ด.53
ใช้เมื่อจ่ายเงินให้ นิติบุคคล (บริษัท/ห้างฯ)
- จ่ายค่าบริการให้บริษัททำความสะอาด
- จ่ายค่าเช่าให้บริษัทอสังหาริมทรัพย์
- จ่ายค่าขนส่งให้บริษัทโลจิสติกส์
- จ่ายค่าที่ปรึกษาให้สำนักงานบัญชี
- จ่ายให้บุคคลธรรมดา → ยื่น ภ.ง.ด.3
- จ่ายให้นิติบุคคล → ยื่น ภ.ง.ด.53
- กำหนดยื่นทั้งสองแบบ: ภายใน 7 วัน หลังสิ้นเดือนที่จ่าย (ถ้ายื่นออนไลน์ ปัจจุบันขยายเป็นภายใน 15 วัน ตามประกาศกระทรวงการคลังที่ใช้กับแบบที่ครบกำหนดยื่นถึง 31 ม.ค. 2570)
กำหนดยื่นแบบ: กระดาษ กับ อินเทอร์เน็ต
ประกาศกระทรวงการคลังเรื่องการขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ประกาศ ณ วันที่ 12 มกราคม 2567) ขยายเวลาให้แบบที่ครบกำหนดยื่นระหว่าง 1 กุมภาพันธ์ 2567 ถึง 31 มกราคม 2570 ดังนี้
| แบบ | ยื่นแบบกระดาษ | ยื่นทางอินเทอร์เน็ต |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.2, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53, ภ.ง.ด.54 | ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย | ภายใน 15 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย |
| ภ.พ.30 | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป | ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป |
- เงื่อนไข: ต้องยื่นทั้งแบบฉบับปกติและฉบับเพิ่มเติมทางอินเทอร์เน็ต ถ้ายื่นฉบับปกติเป็นกระดาษแล้วมายื่นทางอินเทอร์เน็ตภายหลัง จะไม่ได้สิทธิขยายเวลาสำหรับแบบที่ยื่นทางอินเทอร์เน็ตนั้น
- ตัวอย่างเดือนพฤศจิกายน 2569: ปฏิทินภาษีของกรมสรรพากรระบุว่ากำหนดยื่น ภ.ง.ด.1, 2, 3, 53, 54 แบบกระดาษคือวันที่ 7 พฤศจิกายน ซึ่งตรงกับวันหยุดราชการ จึงเลื่อนเป็นวันที่ 9 พฤศจิกายน ส่วนการยื่นทางอินเทอร์เน็ตคือวันที่ 16 พฤศจิกายน
ขั้นตอนการหักและนำส่งภาษี
กระบวนการหักภาษี ณ ที่จ่ายมี 4 ขั้นตอนหลัก ที่ต้องทำให้ครบถ้วน:
-
หักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินที่จ่าย
เมื่อจ่ายเงินค่าจ้าง ค่าบริการ ค่าเช่า ฯลฯ ให้หักภาษีตามอัตราที่กำหนดก่อนจ่ายเงิน เช่น ค่าจ้าง 10,000 บาท หัก 3% = 300 บาท จ่ายจริง 9,700 บาท -
ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
ออกหนังสือรับรองฯ ให้ผู้รับเงินทันทีที่หัก เป็นเอกสาร 2 ส่วน ส่วนหนึ่งให้ผู้ถูกหัก อีกส่วนเก็บไว้เป็นหลักฐาน ต้องระบุชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ประเภทเงินได้ และจำนวนเงินที่หัก -
ยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53
รวบรวมรายการหักทั้งเดือน แล้วยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 (จ่ายให้บุคคลธรรมดา) หรือ ภ.ง.ด.53 (จ่ายให้นิติบุคคล) ภายใน 7 วัน นับจากวันสิ้นเดือนที่หัก -
นำส่งเงินภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากร
ชำระเงินภาษีที่หักไว้พร้อมกับการยื่นแบบ สามารถยื่นออนไลน์ผ่าน rd.go.th หรือยื่นที่ สำนักงานสรรพากรพื้นที่ ถ้ายื่นออนไลน์ ปัจจุบันได้ขยายเวลาอีก 8 วัน (ภายใน 15 วันหลังสิ้นเดือน) ตามประกาศกระทรวงการคลังที่ใช้กับแบบที่ครบกำหนดยื่นถึง 31 ม.ค. 2570
บทลงโทษถ้าไม่หัก / นำส่งช้า
กรมสรรพากรกำหนดบทลงโทษไว้ชัดเจน ทั้งกรณีไม่หักภาษี หักแล้วไม่นำส่ง หรือนำส่งช้า:
ไม่หักภาษี ณ ที่จ่าย
ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีที่ไม่ได้หักและนำส่ง (มาตรา 54 ประมวลรัษฎากร) และอาจต้องเสียเงินเพิ่มด้วย
นำส่งช้า — เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน
คิดดอกเบี้ย 1.5% ต่อเดือน ของยอดภาษีที่ต้องนำส่ง นับตั้งแต่วันครบกำหนด
ไม่ยื่นแบบ — ค่าปรับ 2,000 บาท
ค่าปรับไม่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 ภายในกำหนด สูงสุด 2,000 บาทต่อแบบ
เจตนาไม่ยื่นแบบเพื่อเลี่ยงภาษี (มาตรา 37 ทวิ)
ผู้ใดโดยเจตนาไม่ยื่นรายการที่ต้องยื่นเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ข้อควรระวัง: แม้ว่าคุณจะลืมหักภาษี ณ ที่จ่าย คุณในฐานะ "ผู้จ่ายเงิน" ยังต้องรับผิด ร่วมกับผู้รับเงินในภาษีจำนวนนั้น (มาตรา 54 ประมวลรัษฎากร) และอาจต้องเสียเงินเพิ่มด้วย ดังนั้นต้องหักทุกครั้งที่จ่ายเงินที่เข้าเกณฑ์ต้องหัก
BC Account ช่วยจัดการภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้อย่างไร?
การจัดการภาษีหัก ณ ที่จ่ายด้วยมืออาจผิดพลาดได้ง่าย ทั้งยอดที่หักไม่ตรงกับแบบที่ยื่น หรือรวบรวมรายการทั้งเดือนไม่ครบ โปรแกรมบัญชี BC Account ช่วยงานส่วนนี้ได้ดังนี้:
บันทึกภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเอกสาร
บันทึกรายการหัก ณ ที่จ่ายไปพร้อมเอกสารจ่ายเงิน ระบบลงบัญชีให้อัตโนมัติ ไม่ต้องคีย์ซ้ำ
รายงาน ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53
เรียกดูรายงานภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนแยก ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 เพื่อตรวจทานยอดก่อนยื่นแบบ
ไฟล์ยื่นออนไลน์ (e-Withholding Tax)
อยู่ระหว่างพัฒนา ปัจจุบันการยื่นแบบและชำระภาษียังทำผ่านช่องทางของกรมสรรพากร
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จ่ายเงินเท่าไรถึงต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย?
เกณฑ์ 1,000 บาทใช้กับรายการตามคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 เช่น ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง โดยดูจากยอดตามสัญญาแต่ละราย ถ้ายอดตามสัญญาตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไปต้องหัก แม้จะแบ่งจ่ายครั้งละไม่ถึง 1,000 บาท เกณฑ์นี้ไม่ได้ใช้กับเงินได้ทุกประเภท เช่น เงินเดือนไม่มีขั้นต่ำนี้ ส่วนค่าซื้อสินค้าทั่วไปไม่ต้องหัก
ซื้อสินค้ามาขายต่อ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไหม?
การซื้อสินค้า (ซื้อมาขาย) โดยทั่วไปไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย แต่ถ้าเป็นการ "จ้างผลิต" หรือ "จ้างทำของ" ถือว่าเป็นค่าจ้างทำของ ต้องหัก 3%
จ่ายค่าจ้างให้พนักงานประจำต้องหักภาษีอย่างไร?
เงินเดือนพนักงานประจำเป็น "เงินได้ตามมาตรา 40(1)" ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตราก้าวหน้า (0-35%) โดยคำนวณจากเงินได้สุทธิทั้งปี ซึ่งต่างจากค่าจ้างทำของที่หักอัตราคงที่ 3%
ถ้าผู้รับเงินไม่ยอมให้หักภาษีจะทำอย่างไร?
ผู้จ่ายมีหน้าที่ต้องหักตามกฎหมาย ถ้าไม่ได้หัก ผู้จ่ายยังต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีจำนวนนั้น (มาตรา 54 ประมวลรัษฎากร) ดังนั้นควรตกลงกันให้ชัดเจนก่อนจ่ายเงิน และอธิบายว่าเป็นข้อกำหนดของกฎหมาย
ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร?
ดูจากสถานะของผู้รับเงิน ถ้าผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา ใช้ ภ.ง.ด.3 ถ้าผู้รับเป็นนิติบุคคล เช่น บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ใช้ ภ.ง.ด.53
ต้องยื่น ภ.ง.ด.53 ภายในวันไหน?
แบบกระดาษภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตภายใน 15 วัน สำหรับแบบที่ครบกำหนดยื่นตั้งแต่ 1 ก.พ. 2567 ถึง 31 ม.ค. 2570 ถ้าวันครบกำหนดตรงกับวันหยุดราชการ ปฏิทินภาษีของกรมสรรพากรจะเลื่อนให้ เช่น เดือนพฤศจิกายน 2569 แบบกระดาษเลื่อนจากวันที่ 7 เป็นวันที่ 9 ส่วนทางอินเทอร์เน็ตคือวันที่ 16
ยื่นหรือนำส่งภาษีช้ามีผลอย่างไร?
ต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องนำส่ง (ไม่รวมเบี้ยปรับ) และถ้าเจตนาไม่ยื่นรายการเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามมาตรา 37 ทวิ
หักภาษี 1% ผ่าน e-Withholding Tax ใช้ได้ถึงเมื่อไร?
ใช้กับการจ่ายเงินได้ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2569 ถึง 31 ธ.ค. 2570 ที่นำส่งภาษีผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) และเมื่อนำส่งผ่านระบบนี้ไม่ต้องออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ
แหล่งที่มา
- กรมสรรพากร — คู่มือภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 — พิมพ์ พฤศจิกายน 2559
- กระทรวงการคลัง — ประกาศขยายเวลายื่นแบบทางอินเทอร์เน็ต — 12 มกราคม 2567
- กรมสรรพากร — ปฏิทินภาษีอากร — เปิดตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569
- กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 35 และมาตรา 37 ทวิ
- กรมสรรพากร — ปชส. 14/2569 ขยายระยะเวลามาตรการภาษีเพื่อส่งเสริมระบบภาษีอิเล็กทรอนิกส์ — 16 มิถุนายน 2569
- ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 20) การนำส่งเงินภาษีผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ — 17 กรกฎาคม 2563
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) ว่าด้วยภาษีเงินได้ — ราชกิจจานุเบกษา 9 ตุลาคม 2569
ทีมงานเปิดตรวจทุกแหล่งเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ข้อมูลอาจเปลี่ยนภายหลัง โปรดตรวจกับหน่วยงานต้นทางก่อนตัดสินใจ